ทำความเข้าใจหน้าที่ตับ พร้อมเคล็ด(ไม่)ลับ ดูแลตับ 7 ประการ

ตับของเราคือศูนย์กลางการทำงานที่สำคัญที่สุดของร่างกาย เปรียบเสมือนเครื่องยนต์ขนาดใหญ่ที่ทำหน้าที่หลายอย่างเพื่อให้ระบบภายในของเราเดินเครื่องได้อย่างราบรื่นและมีประสิทธิภาพ แต่บ่อยครั้งเราอาจไม่รู้จักหรือให้ความสำคัญกับมันเท่าที่ควร ทั้งๆ ที่การดูแลสุขภาพตับก็เท่ากับการดูแลระบบร่างกายทั้งหมดให้ทำงานอย่างเต็มประสิทธิภาพ ปัญหาคือ ตับมีภาระหนักมาก ทำงานหลายหน้าที่ และนั่นทำให้มันเสี่ยงต่อการเกิดโรคตับหรือปัญหาสุขภาพต่างๆ ได้ง่าย ถ้าเราไม่ใส่ใจดูแลมันดีๆ ก็อาจจะพลาดปล่อยให้โรคที่เกี่ยวกับตับเกิดขึ้นโดยไม่รู้ตัว

ทำความรู้จักตับ อวัยวะสุดสำคัญที่ปล่อยให้พังไม่ได้

ตับเป็นอวัยวะที่ทำหน้าที่มากกว่า 500 อย่างเพื่อให้มนุษย์เราสามารถดำรงชีพในชีวิตประจำได้ นอกจากนี้ตับยังทำหน้าที่คล้ายต่อม คือ มีหน้าผลิตโปรตีนและฮอร์โมนบางชนิดที่จำเป็นต่อร่างกายเรา ตับมีรูปทรงคล้ายกรวย บ้างก็ว่าเหมือนธงทรงสามเหลี่ยม มีน้ำหนักประมาณ 1.3 ถึง 1.5 กิโลกรัมโดยเฉลี่ย เนื่องจากน้ำหนักและขนาดขึ้นอยู่กับส่วนสูงและน้ำหนักของร่างกาย ซึ่งตับนับว่าเป็นอวัยวะภายในที่มีขนาดใหญ่ที่สุดในร่างกาย ในภาวะปกติตับจะอยู่บริเวณด้านขวาของร่างกายใต้กระดูกซี่โครง แต่ในผู้ที่มีภาวะอวัยวะกลับด้าน (situs inversus) ตับจะอยู่ฝั่งซ้าย

การทำงานและหน้าที่ของตับ

เราสามารถนิยามกระบวนการทำงานอย่างกว้าง ๆ ได้ทั้งการขับการขจัดของเสียออกจากเลือด การควบคุมระดับน้ำตาลในเลือด และการสร้างสารอาหารที่จำเป็น โดยแต่ละกระบวนการล้วนแล้วแต่เป็นหน้าที่ที่สำคัญต่อการดำรงชีวิตทั้งสิ้น ซึ่งหน้าที่ที่สำคัญทั้งหลายนั้นมีระบบการทำงานเด่น ๆ ของตับที่สามารถจำแนกได้ดังนี้

ตับทำหน้าที่ “สร้าง”

• สร้างอัลบูมิน (Albumin) อัลบูมินเป็นโปรตีนชนิดหนึ่งที่เป็นสารรักษาการไหลเวียนของของเหลวในระบบไหลเวียนเลือด ทำหน้าที่ดึงสารชนิดน้ำต่าง ๆ ที่รั่วออกจากกระแสเลือดให้กลับเข้ามา รวมถึงเป็นตัวช่วยลำเลียงฮอร์โมน วิตามิน และเอนไซม์สำคัญสู่ส่วนต่าง ๆ ของร่างกาย

• สร้างน้ำดี (Bile) น้ำดีเป็นของเหลวในร่างกายอย่างหนึ่ง มีทำหน้าสำคัญในการช่วยย่อยไขมัน และช่วยดูดซึมไขมันในลำไส้เล็ก

ตับทำหน้าที่ “ควบคุม”

• ควบคุมกรดอะมิโน (Amino Acids) ในกระบวนการสร้างโปรตีน จำเป็นต้องอาศัยกรดอะมิโน ตับจะทำหน้าที่ควบคุมและกักเก็บระดับกรดอะมิโนในเลือดให้พอดีกับกระบวนการสร้างโปรตีน

• ควบคุมการแข็งตัวของเลือด (Blood Clotting) กระบวนการแข็งตัวของเลือดเป็นกระบวนการสำคัญในการสร้างลิ่มเลือด ซึ่งเป็นกลไกของการห้ามเลือด และสารที่ช่วยให้เลือดตัวจะต้องสร้างจากวิตามินเค (Vitamin K) และวิตามินเคเป็นสิ่งที่ดูดซึมได้จากน้ำดีที่ตับเป็นผู้สร้าง

ตับทำหน้าที่ “รักษา”

• รักษาวิตามินและแร่ธาตุ (Stores Vitamins and Minerals) ตับกักเก็บวิตามินและแร่ธาตุหลายชนิดใว้ใช้ในยามจำเป็นเช่น วิตามินเอ วิตามินดี วิตามินอี วิตามินเค วิตามินบี12 ธาตุเหล็กและธาตุทองแดง

• รักษาระดับน้ำตาลกลูโคส (Processes Glucose) ตับทำหน้าที่กักเก็บน้ำตาลกลูโคสส่วนเกินในเลือดเอาไว้ในรูปของไกลโคเจน และเมื่อร่างกายต้องการพลังงานอย่างรวดเร็ว ตับก็จะเปลี่ยนไกลโคเจนที่เก็บไว้กลับมาเป็นกลูโคสให้ร่างกายได้นำไปใช้เป็นพลังงาน

ตับทำหน้าที่ “กรอง”

• กรองเลือด (Filters Blood) ตับเป็นตัวกรองสารพิษและของเสียต่าง ๆ ออกมาจากเลือดที่มาจากกระเพาะอาหารและลำไส้ส่งไปยังระบบขับถ่าย เช่นสารพิษจำพวก แอมโมเนีย แอลกอฮอล์ คาร์บอนเตตราคลอไรด์ และคลอโรฟอร์ม

• กรองเชื้อโรค (Resists Infections) ในกระบวนการกรองเลือด นอกจากการขับสารพิษออกไปยังระบบขับถ่ายแล้ว ตับยังกรองและกำจัดแบคทีเรียออกจากเลือดด้วย

ภาวะและโรคที่เกี่ยวข้องกับตับ

ตับเป็นอวัยวะที่ซับซ้อนและมีการทำงานหลายอย่าง ตับที่สุขภาพดีจะทำงานได้อย่างมีประสิทธิภาพ แต่หากตับได้รับความเสียหรือได้รับผลกระทบบางอย่างอาจก่อให้เกิดโรคตับหรือภาวะที่เป็นอันตรายต่อร่างกาย ยิ่งตับเสียหายจนไม่สามารถทำหน้าที่ได้อย่างเต็มที่ก็จะส่งผลกระทบไปยังระบบที่เกี่ยวข้อง เกิดเป็นปัญหาสุขภาพที่ส่งต่อกันเป็นทอด ๆ ซึ่งความเสียหายในตับอาจเกิดจากกลุ่มโรคต่อไปนี้

• โรคตับที่เกิดขึ้นจากการใช้หรือบริโภคสิ่งที่เป็นพิษต่อตับ เช่น การดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์มากเกินไป การรับหรือสัมผัสสารเคมีบางชนิด การใช้ยาบางชนิดเกินขนาดที่แนะนำ หรือใช้ผิดวัตถุประสงค์ ซึ่งอาจก่อให้เกิดโรคตับชนิดต่าง ๆ เช่น โรคตับจากแอลกอฮอล์ alcohol-related liver disease (ARLD หรือ ALD) โรคตับแข็ง โรคไขมันพอกตับ

• โรคมะเร็งตับ เป็นโรคที่เกิดจากความผิดปกติของเซลล์ในตับ สามารถเกิดขึ้นได้จากหลายปัจจัย ทั้งปัจจัยที่มาจากแอลกอฮอล์และปัจจัยอื่น ๆ

• โรคตับที่ได้รับการถ่ายทอดทางพันธุกรรม ยกตัวอย่างเช่น ภาวะเหล็กเกิน หรือ hemochromatosis (Iron overload) ภาวะทองแดงคั่งในร่างกาย (Wilson disease)

• โรคตับจากระบบภูมิคุ้มกัน โรคตับในกลุ่มนี้เกิดจากความผิดปกติของภูมิคุ้มกันในร่างกายที่ส่งผลกระทบต่อเนื้อเยื่อและเซลล์ในตับ เช่น โรคตับอักเสบจากภูมิคุ้มกัน โรคท่อน้ำดีอักเสบชนิดปฐมภูมิ

• โรคตับจากการติดเชื้อ เช่น โรคไวรัสตับอักเสบเอ โรคไวรัสตับอักเสบบี โรคไวรัสตับอักเสบซี ซึ่งโรคเหล่านี้อาจนำไปสู่การเป็นโรคตับแข็ง และนอกเหนือจากไวรัสตับอักเสบยังมีโรคพยาธิใบไม้ตับที่อาจส่งผลให้ท่อน้ำดีอักเสบ

7 วิธีรักษาตับให้สุขภาพดี ให้ทำหน้าที่ได้เต็มประสิทธิภาพ

เนื่องจากตับที่สุขภาพดีจะสามารถทำหน้าที่มีประสิทธิภาพ และการตรวจค่าตับหรือ liver function จะช่วยให้เรารู้เท่าทันสุขภาพตับของเรา แต่วิธีที่เบสิกที่สุดในการรักษาสุขภาพตับก็คือการรักษาสุขภาพร่างกายโดยรวมของร่างกาย เพราะการมีสุขภาพร่างกายที่ดีจะลดความเสี่ยงต่อความเสียหายในอวัยวะต่างในร่างกาย ไม่ใช่แค่ตับ อย่างไรก็ตามโรคตับหรือความเสียหายที่ตับ อาจมีสาเหตุจากพฤติกรรม โรค และภาวะบางอย่าง การเสริมสร้างสุขภาพตับให้ดีจึงมีข้อแนะนำดังนี้

1. ออกกำลังเป็นประจำ เป็นการรักษาสุขภาพขั้นพื้นฐานที่เสริมสร้างความแข็งแรงให้กล้ามเนื้อและอวัยวะต่าง ๆ รวมถึงตับด้วย

2. ทานอาหารเพื่อสุขภาพ เช่นเดียวกับการออกกำลังกาย อาหารที่ดีต่อสุขภาพจะช่วยให้ร่างกายแข็งแรง โดยเฉพาะอาหารที่ไขมันต่ำจะช่วยลดการสะสมไขมันพอกตับได้

3. หลีกเลี่ยงการใช้ยาเสพติด ใช้ยาผิดวัตถุประสงค์ หรือใช้ยาเกินขนาด ถึงแม้ตับจะสามารถขับสารส่วนเกินจากออกจากร่างกายได้ แต่การใช้ยาเหล่านี้ในระยะยาวอาจสร้างความเสียต่อการทำงานของตับและสุขภาพด้านอื่น ๆ ได้

4. ควบคุมปริมาณการดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ เช่นเดียวกับการขับของเสียจากยา แม้ตับจะสามารถขับแอลกอฮอล์ออกจากร่างกาย แต่ในปริมาณที่มากเกินไปจะทำให้ตับทำงานหนักและอาจไม่สามารถทำหน้าที่ได้อย่างเต็มที่ อาจเกิดการสะสมทำให้เป็นโรคตับ

5. มีเพศสัมพันธ์อย่างปลอดภัย การมีเพศสัมพันธ์อย่างปลอดภัยจะช่วยลดความเสี่ยงในการติดโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์เช่น โรคไวรัสตับอักเสบบีและซี

6. เลี่ยงการใช้สิ่งของร่วมกัน เช่น มีดโกน แปรงสีฟัน หรือของใช้ส่วนตัวอื่น ๆ ที่อาจทำให้ติดเชื้อทางเลือดได้

7. ฉีดวัคซีนป้องกันโรค ปัจจุบันมีวัคซีนไวรัสตับอักเสบเอและไวรัสตับอักเสบบี นอกจากนี้ยังมีวัคซีนป้องกันโรคที่อาจส่งผลต่อตับเช่น โรคไข้เหลือง และโรคมาลาเรีย โดยเฉพาะที่ผู้ต้องเดินทางไปต่างประเทศบ่อย ๆ สามารถติดต่อแพทย์ผู้เชี่ยวชาญเพื่อปรึกษาในการฉีดวัคซีน

ตับเป็นอวัยวะที่ทำหน้าที่หลายอย่างในระบบต่าง ๆ ซึ่งการที่ตับจะทำงานอย่างมีประสิทธิภาพก็ต้องอาศัยสุขภาพที่ดี แม้ตับจะเก่งแค่ไหนแต่สารพิษบางอย่างที่มากเกินไปก็อาจสร้างปัญหาให้ตับได้ไม่ใช่น้อย ๆ ยิ่งหากร้ายแรงจนกลายเป็นโรคตับชนิดต่าง ๆ คงจะดีเสียกว่าถ้าเราสร้างสุขภาพตับที่ดีตั้งแต่เนิ่น ๆ และให้การดูแลตับง่ายขึ้น ด้วย LIV CARE ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารบำรุงตับ ที่คัดสรรค์สารสกัดอันทรงคุณค่าสำหรับตับ 17 ชนิด ที่สามารถเข้าไปแก้ปัญหาตับลึกถึงระดับเซลล์ เพียงวันละ 1 เม็ด สามารถป้องกันและแก้ปัญหาตับก่อนที่อาการเจ็บป่วยจะเริ่มแสดงออกมาอย่างชัดเจน มาดูแลสุขภาพตับของคุณตั้งแต่วันนี้เพื่อคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น

---

LIV CARE ทางเรามีทีมผู้เชี่ยวชาญเฉพาะทางระบบตับ พร้อมที่จะให้คำปรึกษาเกี่ยวกับการใช้ผลิตภัณฑ์และการดูแลสุขภาพ สามารถติดต่อเข้ามาเพื่อรับคำปรึกษาได้ทุกวัน

✅แอดไลน์ @LIVC คลิก https://lin.ee/CAXpeL3 

📞โทร 02-114-7009